Istorija


Cincari ili Armani vode poreklo od paleobalkanskih starosedelaca Pelazga ili Pelasta (izucavanja srpskog etnologa akademika Petra Vlahovica) i po nekim od najnovijih arheološko-antropoloških proucavanja zastupa se mišljenje da su mešavina paleomediteranskog starosedelackog balkanskog stanovništva (Pelazga) i indoevropskog stanovništva naseljenog migracijama na Balkan. Mišljenje profesora Nicote (R. Makedonija), koji je doktorirao na Sorboni, da su potomci antickih Makedonaca dopunjuje tezu akademika Vlahovića jer je upravo ovaj stari etnos sa Pinda i Epira koji je olicenje cvrste državnosti supstrat paleobalkanskog stanovništva indoevropljana.

Cincari jesu istorijski narod jer nema dvojbe da su bili tvorci Velike i Male Vlahije (Megalovlahia i Vlahia Minor), kako srednjevekovna srpska država u doba Nemanjica naziva ove države u Epiru. U 12. i 13. veku posle latinskog osvajanja Konstantinopolja (posle 1204 god.) Megalovlahia se proširila na despotat Epir Vlahia Minor.

Takode tzv. Drugo bugarsko carstvo, u nauci još poznatije pod imenom Vlaško-bugarsko carstvo krajem 12. i pocetkom 13. veka, je nesumnjivo carstvo Vlaha, predaka Cincara. Tu problematiku je sjajno objasnio veliki vizantolog Georgije Ostrogorski. Braća Jonica i Petar Asen su bili rodonacelnici armanske dinastije Drugog bugarsko – vlaškog carstva. Posle pada Vizantije, tokom IV hrišcanskog pohoda brojni Cincari iz Tesalije i južnih delova Epira ustanovili su sopstvenu državu u današnjoj srednjoj Albaniji u nauci poznatu pod imenom Muzakija.

Kneževina Muzakija koju je osnovao cincarski (armanski) rod Mušat postojala je od kraja 13. veka do pocetka 16. veka. Osnivac dinastije je bio Andrej Mušat (Andrej Lepi u prevodu sa armanskog). Nosio je titulu sevastokrator i bio je princ 1280. godine sa vladavinom nad teritorijom Berat, Devol, Tomornica. Njegovi naslednici su bili Teodor, Mentul i Andrej II Mušat.

Za vreme otomanskog carstva odnosno njene vladavine na Balkanu cincarska (armanska) prava za nacionalni identitet bila su zvanicno priznata i poštovana aktom sultana Abdula II Ali Hamida. U 18. veku Cincari su u najvecoj meri po zanimanju bili trgovci na relaciji istok – zapad, od Aleksandrijske luke u Egiptu pa sve do Beca. Glavni centar bio je Moskopolje u jugozapadnom Epiru kao i Gramosta nešto istocnije. Moskopolje je postao jedan od najvažnijih i najperspektivnijih gradova na celom Balkanu, dok nije bio spaljen od strane Ali Paše Janinskog tri puta (1769., 1788. i 1821. godine). Od tada su se Cincari rasuli po celom Balkanu i srednjoj Evropi cak sve do Poljske.

Za vreme I svetskog rata Alkibijad Dijamandi je bio jedan od osnivaca Republike Korce na teritoriji današnje južne Albanije. Medutim ova pravoslavna država nije naišla na odobravanje velikih sila u to vreme. Kasnije za vreme II svetskog rata tokom okupacije sila osovine na teritoriji Grcke, Italijani su dali saglasnost Cincarima da organizuju nezavisnu državu Kneževinu Pind (tzv. Pindski principat). Lider je bio vec pomenuti Alkibijad Dijamandi iz Samarine, princ Alkibijad I 1941-1942. U ovim teškim ratnim godinama sa ukidanjem Pindskog principata 1943. godine se završava državni kontinuitet Armana.